MỘT CÂY LÀM CHẲNG NÊN NON
BA CÂY CHỤM LẠI NÊN HÒN NÚI CAO

TU TẬP CỐT TƯỞNG

Thứ bảy - 25/10/2025 10:05
[Tu hành đúng chánh Phật pháp] - Tu tập cốt tưởng, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn, được quả lớn, được lợi ích lớn.

Này các Tỷ-kheo, cốt tưởng tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, đưa đến quả lớn, đưa đến lợi ích lớn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với cốt tưởng liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ… tu tập xả giác chi câu hữu với cốt tưởng liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.

Này các Tỷ-kheo, cốt tưởng được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, có quả lớn, có lợi ích lớn.



Kinh Tương Ưng Bộ - Tập 5: Thiên Đại Phẩm - Chương 2: Tương Ưng Giác Chi - Phẩm 7 đến Phẩm 18
 
VII. Phẩm Hơi Thở Vô Hơi Thở Ra
 
I. Bộ Xương (Tạp 27,38, Ðại 2,198a) (S.v,129)
 
I. Quả Lớn, Lợi Ích Lớn
 
1) Sàvatthi…
 
2) — Tu tập cốt tưởng, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn, được quả lớn, được lợi ích lớn.
 
3) Này các Tỷ-kheo, cốt tưởng tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, đưa đến quả lớn, đưa đến lợi ích lớn?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với cốt tưởng liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ… tu tập xả giác chi câu hữu với cốt tưởng liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
 
5) Này các Tỷ-kheo, cốt tưởng được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, có quả lớn, có lợi ích lớn.
 
II. Trí Và Bất Hoàn (Annàsativà)
 
1) …
 
2) — Tu tập, làm cho sung mãn cốt tưởng, này các Tỷ-kheo, một trong hai quả được chờ đợi: Ngay trong hiện tại được Chánh trí, hay nếu có dư y, chứng được Bất hoàn.
 
3) Tu tập cốt tưởng như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, này các Tỷ-kheo, một trong hai quả được chờ đợi: Ngay trong hiện tại được Chánh trí, hay nếu có dư y, chứng được Bất hoàn?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với cốt tưởng… tu tập xả giác chi câu hữu với cốt tưởng liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
 
5) Tu tập cốt tưởng như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, này các Tỷ-kheo, một trong hai quả được chờ đợi: Ngay trong hiện tại được Chánh trí, hay nếu có dư y, chứng được Bất hoàn.
 
III. Nghĩa Lợi Lớn
 
1) …
 
2) — Cốt tưởng, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến nghĩa lợi lớn.
 
3) Cốt tưởng, tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, này các Tỷ-kheo, đưa đến nghĩa lợi lớn?… (Như số 4,5 đoạn trên).
 
IV. An Ổn Lớn Khỏi Khổ Ách
 
(Như kinh trên, chỉ khác là đưa đến an ổn lớn, khỏi khổ ách)
 
V. Hứng Khởi Lớn (Samvegà) (S.v,130)
 
(Như trên, chỉ khác là đưa đến hứng khởi lớn)
 
VI. Lạc Trú (S.v,131)
 
(Như kinh trên, chỉ khác là đưa đến lạc trú)
 
II. Côn Trùng Ăn (Pulavaka)
 
I-VI) Tu tập tưởng bị côn trùng ăn, này các Tỷ-kheo…
 
III. Xanh Bầm (Vinilaka)
 
I-VI. Tu tập tưởng xác bị xanh bầm, này các Tỷ-kheo…
 
IV. Bị Nứt Nẻ (Vicchiddaka)
 
I-VI. Tu tập tưởng xác bị nứt nẻ, này các Tỷ-kheo…
 
V. Sưng Phồng Lên (Uddhumàtaka)
 
I-VI. Tu tập tưởng xác bị sưng phồng lên, này các Tỷ-kheo…
 
VI. Từ (Tạp 27,33, Ðại 2,197c)
 
I-VI. Tu tập từ tâm, này các Tỷ-kheo…
 
VII. Bi
 
I-VI. Tu tập bi tâm, này các Tỷ-kheo…
 
VIII. Hỷ
 
I-VI. Tu tập hỷ tâm, này các Tỷ-kheo…
 
IX. Xả
 
I-VI. Tu tập xả tâm, này các Tỷ-kheo…
 
X. Hơi Thở Vô Hơi Thở Ra
 
I-VI. Tu tập hơi thở vô hơi thở ra, này các Tỷ-kheo…
 
VIII. Phẩm Ðoạn Diệt (S.v,132)
 
I. Bất Tịnh (Tạp 27,30, Ðại 2,197a)
 
I-VI. Tu tập tưởng bất tịnh, này các Tỷ-kheo…
 
II. Chết (Tạp 27,31, Ðại 2,197b)
 
I-VI. Tu tập tưởng chết, này các Tỷ-kheo…
 
III. Ghê Tởm (Tạp 27,38, Ðại 2,198b)
 
I-VI. Tu tập tưởng ghê tởm đối với đồ ăn, này các Tỷ-kheo…
 
IV. Bất Khả Lạc Hay Toàn Thế Giới
 
I-VI. Tu tập tưởng bất khả lạc đối với toàn thế giới, này các Tỷ-kheo…
 
V. Vô Thường (Tạp 27,37, Ðại 2,198a)
 
I-VI. Tu tập tưởng vô thường, này các Tỷ-kheo…
 
VI. Khổ (Tạp 27,38, Ðại 2,198a)
 
I-VI. Tu tập khổ tưởng, này các Tỷ-kheo…
 
VII. Vô Ngã
 
I-VI. Tu tập tưởng vô ngã, này các Tỷ-kheo…
 
VIII. Ðoạn Tận
 
I-VI. Tu tập tưởng đoạn tận, này các Tỷ-kheo…
 
IX. Ly Tham
 
I-VI. Tu tập tưởng ly tham, này các Tỷ-kheo…
 
X. Ðoạn Diệt
 
I. Quả Lớn, Lợi Ích Lớn (S.v,133)
 
1) …
 
2) — Tu tập tưởng đoạn diệt, làm cho sung mãn, này các Tỷ-kheo, được quả lớn, được lợi ích lớn.
 
3) Và này các Tỷ-kheo, tu tập tưởng đoạn diệt như thế nào…?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với tưởng đoạn diệt…
 
5) Tu tập tưởng đoạn diệt như vậy, làm cho sung mãn như vậy, này các Tỷ-kheo, được quả lớn, được lợi ích lớn.
 
II. Trí Và Bất Hoàn
 
2) — Tu tập tưởng đoạn diệt, làm cho sung mãn, này các Tỷ-kheo, một trong hai quả được chờ đợi: Ngay trong hiện tại được Chánh trí, hay nếu có dư y, chứng được Bất hoàn.
 
3) Tu tập như thế nào, làm cho sung mãn tưởng đoạn diệt như thế nào, này các Tỷ-kheo…?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với tưởng đoạn diệt…
 
5) Tu tập tưởng đoạn diệt như vậy, làm cho sung mãn như vậy, này các Tỷ-kheo…
 
III, IV, V, VI. Nghĩa Lợi Lớn, An Ổn Lớn Khỏi Khổ Ách, Hứng Khởi Lớn, Lạc Trú (S.v,133)
 
1) …
 
2) — Tưởng đoạn diệt được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến nghĩa lợi lớn, đưa đến an ổn lớn khỏi các khổ ách, đưa đến hứng khởi lớn, đưa đến lạc trú lớn.
 
3) Tu tập đoạn diệt tưởng như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, đưa đến nghĩa lợi lớn, đưa đến an ổn lớn khỏi các khổ ách, đưa đến hứng khởi lớn, đưa đến lạc trú lớn?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với tưởng đoạn diệt… tu tập xả giác chi câu hữu với tưởng đoạn diệt liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ…
 
5) Tu tập tưởng đoạn diệt như vậy, làm cho sung mãn như vậy, này các Tỷ-kheo, đưa đến nghĩa lợi lớn, đưa đến an ổn lớn khỏi các khổ ách, đưa đến hứng khởi lớn, đưa đến lạc trú lớn.
 
IX. Phẩm Sông Hằng Quảng Thuyết
 
I. Hướng Về Ðông (S.v, 134)
 
1) …
 
2) – Ví như, này các Tỷ Kheo, Sông Hằng thiên về phương Ðông, hướng về phương Ðông, xuôi về phương Ðông. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập Bảy Giác Chi làm cho sung mãn Bảy Giác Chi, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
 
3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi…. tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập bảy giác chi, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
 
II – XII (S.v,134)
 
(Cho đến phẩm Tầm Cầu, như trên)
 
X. Phẩm Không Phóng Dật
 
I-X. (S.v,135)
 
— Này các Tỷ-kheo, như các loài hữu tình không chân, hay có hai chân, hay có bốn chân, hay có nhiều chân…
 
(Như trên, theo đoạn bảy giác chi)
 
XI. Phẩm Cần Dùng Sức Mạnh
 
I-XII. (S.v,135)
 
— Này các Tỷ-kheo, ví như các hành động cần phải dùng sức mạnh…
 
(Như trên, theo đoạn bảy giác chi)
 
XII. Phẩm Tầm Cầu
 
I-XII. (S.v,136)
 
— Có ba sự tầm cầu, này các Tỷ-kheo. Thế nào là ba? Tầm cầu dục, tầm cầu hữu, tầm cầu Phạm hạnh…
 
(Như trên, theo đoạn bảy giác chi)
 
XIII. Phẩm Bộc Lưu
 
I-IX. (S.v,136)
 
1) Nhân duyên ở Sàvatthi…
 
2) — Có bốn bộc lưu, này các Tỷ-kheo. Thế nào là bốn? Dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu…
 
X. Thượng Phần Kiết Sử (S.v,136)
 
1) …
 
2) — Này các Tỷ-kheo, có năm thượng phần kiết sử. Thế nào là năm? Tham sắc giới, tham vô sắc giới, mạn, trạo cử, vô minh. Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm thượng phần kiết sử.
 
3) Này các Tỷ-kheo, với mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi cần phải tu tập. Thế nào là bảy?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi… tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
 
5) Này các Tỷ-kheo, vì mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi này cần phải tu tập.
 
XIV. Phẩm Sông Hằng Quảng Thuyết
 
I. (S.v,137)
 
1) …
 
2) — Ví như, này các Tỷ-kheo, sông Hằng thiên về phương Ðông, hướng về phương Ðông, xuôi về phương Ðông. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập bảy giác chi, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
 
3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi… tu tập xả giác chi với mục đích nhiếp phục tham, với mục đích nhiếp phục sân, với mục đích nhiếp phục si. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo… xuôi về Niết-bàn.
 
II-XII. (S.v,138)
 
(Như trên, cho đến phẩm Tầm Cầu) …
 
XV. Phẩm Không Phóng Dật (Nhiếp phục tham)
 
I-X. (S.v,138)
 
Gồm các kinh:
 
Chân Của Như Lai, Nóc Nhọn, Căn Rễ, Với Lõi, Cây, Hoa Lý, Vua, Mặt Trăng, Mặt Trời, và Vải là thứ mười.
 
XVI. Phẩm Cần Dùng Sức Mạnh(Nhiếp phục tham)
 
I-XII. (S.v,138)
 
Gồm các kinh:
 
Sức Mạnh, Hột Giống, Rắn, Cây, Ghè, Râu Lúa Mì, Hư Không, Mây, Tàu, Thuyền, Khách, Sông.
 
XVII. Phẩm Tầm Cầu (Nhiếp phục tham)
 
I-X. (S.v, 139)
 
Gồm các kinh:
 
Tầm Cầu, Mạn, Lậu Hoặc, Hữu, Khổ, Chướng Ngại, Vết Nhơ, Ðau Ðớn, Thọ, Ái, Khát.
 
XVIII.Phẩm Bộc Lưu
 
I-IX. (S.v,139)
 
1) Nhân duyên ở Sàvatthi…
 
2) — Này các Tỷ-kheo, có bốn bộc lưu này. Thế nào là bốn? Dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu…
 
X. Thượng Phần Kiết Sử (S.v,136)
 
1) …
 
2) — Này các Tỷ-kheo, có năm thượng phần kiết sử. Thế nào là năm? Tham sắc giới, tham vô sắc giới, mạn, trạo cử, vô minh. Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm thượng phần kiết sử.
 
3) Này các Tỷ-kheo, với mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi cần phải tu tập. Thế nào là bảy?…
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi… tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
 
5) Này các Tỷ-kheo, vì mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi này cần phải tu tập.
 
XIV. Phẩm Sông Hằng Quảng Thuyết
 
I. (S.v,137)
 
1) …
 
2) — Ví như, này các Tỷ-kheo, sông Hằng thiên về phương Ðông, hướng về phương Ðông, xuôi về phương Ðông. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập bảy giác chi, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
 
3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi… tu tập xả giác chi với mục đích nhiếp phục tham, với mục đích nhiếp phục sân, với mục đích nhiếp phục si. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo… xuôi về Niết-bàn.
 
II-XII. (S.v,138)
 
(Như trên, cho đến phẩm Tầm Cầu) …
 
XV. Phẩm Không Phóng Dật (Nhiếp phục tham)
 
I-X. (S.v,138)
 
Gồm các kinh:
 
Chân Của Như Lai, Nóc Nhọn, Căn Rễ, Với Lõi, Cây, Hoa Lý, Vua, Mặt Trăng, Mặt Trời, và Vải là thứ mười.
 
XVI. Phẩm Cần Dùng Sức Mạnh (Nhiếp phục tham)
 
I-XII. (S.v,138)
 
Gồm các kinh:
 
Sức Mạnh, Hột Giống, Rắn, Cây, Ghè, Râu Lúa Mì, Hư Không, Mây, Tàu, Thuyền, Khách, Sông.
 
XVII. Phẩm Tầm Cầu (Nhiếp phục tham)
 
155-164 I-X (S.v, 139)
 
Gồm các kinh:
 
Tầm Cầu, Mạn, Lậu Hoặc, Hữu, Khổ, Chướng Ngại, Vết Nhơ, Ðau Ðớn, Thọ, Ái, Khát.
 
XVIII. Phẩm Bộc Lưu
 
165-174. I-IX. (S.v,139)
 
1) Nhân duyên ở Sàvatthi…
 
2) — Này các Tỷ-kheo, có bốn bộc lưu này. Thế nào là bốn? Dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu..
 
X. Thượng Phần Kiết Sử (S.v,139)
 
1) …
 
2) — Này các Tỷ-kheo, có năm thượng phần kiết sử. Thế nào là năm? Tham sắc giới, tham vô sắc giới, mạn, trạo cử, vô minh. Ðây là năm thượng phần kiết sử.
 
3) Này các Tỷ-kheo, với mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi cần phải tu tập. Thế nào là bảy?
 
4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi… tu tập xả giác chi với mục đích nhiếp phục tham, nhiếp phục sân, nhiếp phục si, nhập vào bất tử, lấy bất tử làm tối thượng, lấy bất tử làm cứu cánh, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
 
5) Này các Tỷ-kheo, với mục đích thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, bảy giác chi này cần phải tu tập.

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt
Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây