Thường sanh lòng chỉ trích
Người ấy lậu hoặc tăng
Rất xa lậu hoặc diệt”
(CHỈ Ở ĐÂY CÓ GIẢI THOÁT CHÂN CHÁNH)
CĂN CỨ 3: THƯỜNG KIẾN, ĐOẠN KIẾN
Chư Tỷ-kheo, có hai loại tri kiến này: hữu kiến và phi hữu kiến.
Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào chấp trước hữu kiến, thân thiết hữu kiến, cố chấp hữu kiến; những vị ấy bị chướng ngại đối với phi hữu kiến.
Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào chấp trước phi hữu kiến, thân thiết phi hữu kiến, cố chấp phi hữu kiến; những vị ấy bị chướng ngại bởi hữu kiến.
— Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri sự tập khởi và sự đoạn diệt của hai loại kiến này, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của chúng, những vị này là những vị có tham, có sân, có si, có ái, có chấp thủ, không có trí, có thuận ứng, có nghịch ứng, có ưa hý luận, có thích hý luận; những vị ấy không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói những vị ấy không giải thoát khỏi đau khổ.
— Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri sự tập khởi và sự đoạn diệt của hai loại kiến này, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của chúng; những vị này là những vị không tham, không sân, không si, không ái, không chấp thủ, có trí, không có thuận ứng, không có nghịch ứng, không ưa hý luận, không thích hý luận; những vị ấy giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói những vị ấy giải thoát khỏi đau khổ.
(Kinh Trung Bộ – Tiểu Kinh Sư Tử Hống)
******************************************
Giải nghĩa:
Hữu kiến: Bám chấp vào quan điểm “Cái tôi/Vũ trụ này tồn tại vĩnh hằng” (Thường kiến). Cho rằng có một “Linh hồn” vĩnh cửu. Muốn bản ngã tồn tại vĩnh hằng, muốn lên cõi Trời, cõi Vô Sắc sống mãi.
Phi hữu kiến: Bám chấp vào quan điểm “Chết là hết, hoàn toàn tiêu biến, không có kiếp sau, không có nghiệp báo” (Đoạn kiến).
Đức Phật chỉ ra rằng toàn bộ thế giới và các du sĩ ngoại đạo dù tu cao đến đâu cũng bị kẹt vào một trong hai thái cực quan điểm: Hữu kiến (Thường kiến) hoặc Phi hữu kiến (Đoạn kiến).
Người vướng Hữu kiến thì càng tu càng phóng đại Cái Tôi (muốn thành Thần, thành Tiên, thành Đấng Sáng Tạo).
Người vướng Phi hữu kiến thì rơi vào buông thả hoặc hư vô, không thể diệt trừ phiền não ngầm.
Cả hai thái cực này đều là sai lầm vì chưa thấy được Chánh pháp Duyên khởi (các pháp do duyên sinh, do duyên diệt, không có cái gì vĩnh hằng và cũng không có cái gì tự nhiên mất đi).
Do đó “những vị này là những vị có tham, có sân, có si, có ái, có chấp thủ, không có trí, có thuận ứng, có nghịch ứng, có ưa hý luận, có thích hý luận; những vị ấy không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não… những vị ấy không giải thoát khỏi đau khổ”. Cũng có nghĩa là họ không thể sản sinh ra 4 vị Sa-môn.
“Người trí tuệ sâu xa
Khéo biết đạo, phi đạo
Chứng đạt đích vô thượng
Ta gọi Bà-la-môn”

… Trước khi đi chơi con nên nhớ nhắc tâm:
“TÂM PHẢI BIẾT THA THỨ VÀ THƯƠNG YÊU MỌI NGƯỜI, MỌI LOÀI VẬT, DÙ AI CÓ LÀM KHỔ MÌNH NHƯNG MÌNH KHÔNG ĐƯỢC LÀM KHỔ AI “
Nhờ có hướng tâm như vậy khi có ai đó làm con bất toại nguyện, con liền nhớ THA THỨ và THƯƠNG YÊU thì TÂM CON HẾT PHIỀN NÃO, con nhớ tu tập nó sẽ giúp con vui tươi hạnh phúc và sống một đời sống đạo đức.
-
Kinh Trung Bộ – Bài 11: Tiểu Kinh Sư Tử Hống
Này các Tỷ-kheo, chỉ ở đây là có Sa-môn thứ nhất; ở đây là có Sa-môn thứ hai; ở đây là có Sa-môn thứ ba; ở đây là có Sa-môn thứ tư; các ngoại đạo…
-
Kinh Trung Bộ – Bài 10: Kinh Niệm Xứ
Đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn. Đó là Bốn Niệm xứ.
-
Kinh Trung Bộ – Bài 9: Kinh Chánh Tri Kiến
Bài giảng về Chánh Kiến, giải nghĩa các chủ đề: thiện và bất thiện, 4 loại thức ăn, tứ điệu đế, 12 nhân duyên
-
Bắt Đầu Tu Học
Này Ananda, Pháp và Luật, Ta đã giảng dạy và trình bày, sau khi Ta diệt độ, chính Pháp và Luật ấy sẽ…
-
Tổng Quan Về Pháp Hành Và Giới Luật
Các pháp tu tùy thuộc, ảnh hưởng, tương trợ lẫn nhau, trong đó như lý tác ý, định vô lậu, giới luật là…
-
Năm Giới
Giữ được một giới là ta ly được một khía cạnh dục trong tâm, nhờ đó nhân quả từ từ chuyển giúp ta…
-
Pháp Hướng Tâm Như Lý Tác Ý
Có như lý tác ý, lậu hoặc chưa sinh sẽ không sinh, lậu hoặc đã sinh sẽ bị diệt… Tác ý một tướng…
Thông hiểu chánh pháp
(chăm chỉ nghiên cứu, đọc và nghe pháp)
Giữ gìn giới luật
(giữ 5 giới, thỉnh thoảng thọ bát quan trai)
Thực hành tu tập
(2 pháp: Như lý tác ý và Định vô lậu,
có thể thêm Chánh niệm tỉnh giác)
“Hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một pháp gì khác”